Vakantie dichtbij

De streek in het kort

De Champagnestreek maakt deel uit van de ruimere regio Champagne-Ardennes (www.tourisme-champagne-ardenne.com) en was tot aan de Franse revolutie een provincies, waarvan de oorsprong terug gaat tot het voormalige graafschap Champagne.

Hoewel Champagne-Ardennes zich uitstrekt vanaf de Belgisch-Franse grens in Givet tot Langres, zo’n 300 km Zuidwaarts, zijn het vooral de departementen Marne (www.tourisme-en-champagne.com, www.tourisme-hautemarne.com) en Aube (www.aube-champagne.com, www.aube-champagne.nl) die worden geassocieerd met de Champagnestreek.

Geografisch wordt de regio ten Zuiden van Reims onderverdeeld in de vruchtbare ‘Champagne Humide’ en de veeleer droge of onvruchtbare ‘Champagne Crayeuse’, ook wel de ‘krijtachtige’ genoemd omwille van de armtierige ondergrond.
In het uitgestrekte laagland van de Champagne Crayeuse bevinden zich tal van oefenterreinen van het Franse leger, een verwijzing naar het strategisch belangrijke militaire verleden.

Het succes van de Champagne als bestemming voor een weekeind- of vakantie heeft uiteraard veel te maken met de populariteit van de gelijknamige schuimwijn op de Belgische markt.

De versoepelde invoerbeperkingen en de mogelijkheid om tot 60 liter champagne per volwassene in te voeren (http://fiscus.fgov.be/interfdanl/gratis_publicaties/ bestanden/GoedeReis2.pdf) voor persoonlijk gebruik, maken de reis ongetwijfeld nog aantrekkelijker.
Niettemin rechtvaardigen  steden zoals Reims en Troyes en de natuurpracht zonder meer de verplaatsing, ook al is een sprankelend glaasje nooit ver weg.

Toeristische tips

De bakermat van Reims (www.ville-reims.fr, www .reims-tourisme.com) ligt in de Romeinse periode toen het de hoofdplaats was van de provincie Belgica.

De Porte de Mars en de Cryptoportique van het forum zijn hiervan de stille getuigen.
Omwille van haar strategische ligging vergroot de stad in de daaropvolgende eeuwen haar militair belang.
Op 7 mei 1945 wordt in de technische school, waar Eisenhower (www.eisenhowermemorial.org zijn hoofdkwartier had, de capitulatie van de Duitse troepen ondertekend.

Blikvanger van de stad is ongetwijfeld de Notre Dame (www.cathedrale-reims.com/notre-dame-saint-jacques-reims/rubrique2.php?ident=5580), waarin Clovis in 496 werd gedoopt.
Na een felle brand werd de kathedraal in de dertiende eeuw volledig heropgebouwd, geïnspireerd door de kathedralen van Parijs, Soissons en Chartres.

Door haar eenheid in stijl, het schitterende beeldhouwwerk en de prominente rol in de Franse geschiedenis wordt de Notre Dame beschouwd als één van de beroemdste christelijke kathedralen.

In het Palais du Tau (www.palais-du-tau.com//fr) kan je onder andere de talisman van Karel de Grote zien. Die zou een deel van het kruis van Christus bevatten, terwijl in een kristallen reliekhouder een doorn uit Christus’ doornenkroon is verwerkt.
Minder bekend zijn de elfde eeuwse Romaanse basiliek van de Heilige Remigius en de nabijgelegen abdijgebouwen.

Kilometers gangen waar miljoen flessen champagne liggen te rijpen, dat kan alleen maar Epernay (www.ot-epernay.fr, www.epernay.fr/nl/index.php) zijn.

Langsheen de Avenue de Champagne (http://avenue.maisons-champagne.com) vind je de grootste champagnehuizen.

Onder andere bij Moët et Chandon (www.moet.com) en bij Mercier (www.champagne-mercier.fr) kan je terecht voor uitgebreide rondleidingen.

Bij Mercier brengt een panoramalift je naar de kelders, waarna een computergestuurd treintje je meeneemt door de gedecoreerde gangen.

Bij de Castellane (www.castellane.com/fr/histoire/index.html) krijg je vanuit de 60 meter hoge toren een weide blik op Epernay en de omliggende wijngaarden.

Oude vakwerkhuizen, patriciërswoningen, smalle straatjes en een tiental kerken met glas-in-lood-ramen kenmerken het historische Troyes (www.ville-troyes.fr,  www.tourisme-troyes.com), dat toevallig de vorm heeft van een champagnekurk.

De voornaamste bezienswaardigheden zijn de kathedraal St-Pierre-et-St-Paul en het Museum voor Moderne Kunsten, waarin schilderijen uit het fauvisme goed zijn vertegenwoordigd.

De kathedraal is een mooi voorbeeld van de gotische kunst van de Champagnestreek.
Ook een ommetje waard zijn de basiliek St.-Urbain voor zijn 13de eeuwse glasramen, de St.-Madeleinekerk voor zijn prachtig doksaal en de St.-Pantaléonkerk met zijn verzameling beelden afkomstig uit kerken die tijdens de Franse Revolutie werden verwoest.
Ondanks dat waardevol patrimonium is de stad vooral bekend om zijn kledingzaken.
Verspreid over de commerciële zones (www.troyesmagusine.com) van Pont Ste.-Marie, St.-Julien-les-Villas en Espace Belgrand vind je meer dan 250 verkooppunten van merkkledij.

In Verzenay tref je de ‘Phare de Verzenay’ (www.lepharedeverzenay.com) aan.
Opgericht als publiciteitsstunt door de wat avant-gardistische wijnhandelaar Joseph Goulet is de vuurtoren met het Musée de la Vigne uitgegroeid tot een baken in de Champagne. De toren verlicht ’s avonds de heuvels en biedt prachtige vergezichten.
Ook in Verzenay bevindt zich de befaamde, maar publiek niet toegankelijke, ‘Moulin de Verzenay’ (www.moulins-a-vent.net/Moulins/verzenay.htm), gekend dankzij zijn eigenaar, het champagnemerk Mumm (www.mumm.com).

Aan de rand van het Parc Naturel Régional de la Montagne de Reims, in Hautvillers (www.hautvillers.fr, www.tourisme-hautvillers.com/page_accueil.asp?rec=244) werd in 1638 Dom Pérignon geboren, de latere keldermeester van de abdij St.-Pierre.
Aan deze benedictijnermonnik wordt het ontstaan van de champagne toegeschreven. Door druiven sneller te persen en wijnsoorten te mengen, creëerde hij wijnen waarbij de kurk uit de fles wipte.
Ook liet hij kelders uithakken in de rotsen om de wijnen op een constante temperatuur te laten rijpen.

In de Val d’Absinthe stichtte Bernard de Fontaine, een bekeerde Bourgondische edelman, in 1155 de abdij van Clairvaux (http://abbaye-clairvaux.barsuraube.net).

In een periode waarin de Benedictijnen van Cluny volgens Bernardus te losbandig waren, volgde hij de richtlijnen van de Heilige Benedictus (‘Bid en werk’) strikt op.
Door noeste arbeid om zelfbedruipend te kunnen zijn, groeide de abdij in de Middeleeuwen uit tot zowel één van de voornaamste religieuze centra als een economisch bolwerk met ovens, smederijen, persen en molens.
Vanuit Hongarije lieten de monniken destijds ook wijnstokken overkomen van waaruit enkele eeuwen later champagne zou worden gemaakt. In de zomerperiode worden er hoofdzakelijk ’s namiddags rondleidingen georganiseerd.

Essoyes (www.essoyes.fr), ten Zuid-Oosten van Troyes, en nog net binnen de grenzen van de Champagne, is nauw verbonden met kunstschilder Pierre-Auguste Renoir.
Het was hier dat zijn echtgenote Aline Chargot het landschap voorstelde waarvan zij zei dat er geen mooier is dan wat zij hier in haar kinderjaren heeft gezien.
Een kwarteeuw lang keert Renoir er weer om er rond te wandelen en inspiratie op te doen. In 1996 richt zijn kleinzoon Claude de Association Renoir op in het oude atelier (www.essoyes.fr/c_renoir4.htm) van de schilder.
Het schildersatelier kan worden bezocht en er werden ook enkele kleurrijke  wandelingen uitgestippeld in de omgeving (www.essoyes.fr/images/plaquette.pdf).

Bayel (www.bayel-cristal.com) is alom bekend omwille van de kristalfabriek die hier in 1666 werd opgestart door Jean-Baptiste Mazzolay.
Deze Venetiaanse glasblazer introduceerde de technieken en geheimen zoals hij ze van zijn meesters in Murano had geleerd.
Nadat hij zijn werken had getoond aan Lodewijk XIV ontving hij een patentbrief om te leveren aan het hof van Versailles.

De dienst voor toerisme van Bayel organiseert regelmatig begeleide bezoeken aan de Cristallerie Royale de Champagne  (www.royaledechampagne.com) die nog steeds één van de belangrijkste ateliers is voor mondgeblazen glaskristalwerk.

Wandelen en fietsen

Tussen Reims en Epernay ligt het Parc Naturel Régional de la Montagne de Reims (www.parc-montagnedereims.fr/fr/index.asp) met bossen en wijngaarden op de flanken.
In het Forêt de Verzy vind je overigens de zogenaamde 'Faux de Verzy', een misvormde, knoestige en kromme beuk met een parasolvormige kruin (www.francerama.com/escapades/faux_verzy/fr/index.htm).

Het Parc Naturel Régional de la Forêt d'Orient (www.pnr-foret-orient.fr), op zo’n 10 km. van Troyes, is met zijn 70.000 hectaren en drie grote meren een uitzonderlijk natuurgebied. In het Parc de Vision Animalier kan je dieren zoals everzwijnen, herten en reeën gadeslaan in een relatieve vrijheid.

Doorheen het Forêt d’Orient leiden zo’140 km wandelpaden. In het Maison du Parc kan je ook fietsen huren voor bijvoorbeeld een tochtje naar de kerken van Dienville, Mathaux en Géraudot. ’s Zomers zijn Lac d’Orient en Lac d’Armance (www.tourisme-en-chaourcois.com) pleisterplaatsen voor zachte waterrecreatie (zwemmen, zeilen, kanoën, duiken, waterskiën).

Het Lac du Temple is dan weer een vaste stek voor hengelaars.
Het 4800 hectaren grote Lac du Der-Chantecoq (www.lacduder.com) is het grootste stuwmeer van Frankrijk.

Deze gigantische waterpartij is een paradijs voor watervogels en zo’n 270 verschillende soorten trekvogels (waaronder kraanvogels) die er op hun routes tussen Noord en Zuid neerstrijken om te fourageren.

Vanuit verschillende observatieposten rondom het meer kan je de vogels gadeslaan.

In het Maison du l’Oiseau et du Poisson verneem je meer over de fauna en flora in de omgeving. Aan de oevers van het Lac du Der-Chantecoq vind je ook enkele stranden waar je kan zeilen, roeien, waterskiën, vissen en varen.

Met de wagen

Doorheen de regio werden vijf zogenaamde ‘Route Touristique du Champagne’ uitgetekend.
De routes leiden doorheen het Massif St. Thierry, de Montagne de Reims, de Marne, de Coté des Blancs en de Coté des Bar (www.tourisme-champagne-ardenne.com/site%20demo/index.htm).

In de Aube werd een 220 km. lang parcours uitgezet (www.aubechampagne.nl/pdf/2005/route_champagne_nl.pdf), dat langs het huis voert van Général de Gaulle in Colombey-les-deux-Églises (www.barsuraube.net/tourisme/charles-de-gaulle/index.htm).

Pareltjes van abdijen en kerken in de Haute Marne vind je langsheen de Cisterciënzer-abdijenroute (www.tourisme-hautemarne.com/gallery_files/site_2/4684/brochure_abbayes_nl.pdf?PHPSESSID =dbfe136ae35340838d8d656065f79644). De Route des Eglises (www.aube-champagne.com/encore.php) brengt je langs enkele voor Frankrijk unieke houten kerkjes in Mathaux, Chauffour-lès-Bailly en Soulaines-Dhuys.

Waterrecreatie

Terwijl je op de verschillende grote meren kan zeilen, roeien of kanoën kan je vanuit Cumières vertrekken voor een boottocht op de Marne (www.champagne-et-croisiere.com/bateau/francais/index_bateau.php). De tocht gaat tussen de wijngaarden door naar dorpjes zoals Damery, Vauciennes, Venteuil en Boursault.

Eten en drinken

Champagne is uiteraard het gastronomische handelsmerk van deze regio. Globaal worden twee wijnbouwgebieden onderscheiden:
het Noordelijke met Reims, Epernay en Châlons-en-Champagne en het Zuidelijke met Châlons-sur-Marne, Bar-sur-Aube, Bar-sur-Seine, en Mussy-sur-Seine.

Door de grote vraag naar Champagne werd in 2008 besloten om de officiele Champagne-streek uit te breiden 319 naar 357 districten waar mousserende wijnen mogen worden geproduceerd die het predikaat champagne van het Comité Interprofessionnel du Vin de Champagne (www.champagne.fr) mogen voeren.

Zowat een derde van de champagne wordt gemaakt op basis van witte Chardonnay-druiven, die je ten zuiden van Epernay vindt.
Deze champagnes worden ook Blanc de Blancs genoemd.

Twee derden van de productie komt uit de vallei van de Marne en de Montagne de Reims, waar wordt gewerkt op basis van blauwe Pinot Noir- en de Pinot Meunier-druiven.

Naast grote internationale merken zoals Moët & Chandon, Piper-Heidsieck, Taittinger, Veuve Clicquot, Mumm, Pommery of Mercier, zijn er nog honderden kleine champagneboeren die uitpakken met uitstekende Blanc de Blancs.

Het Syndicat Général des Vignerons de la Champagne (www.champagne-vignerons.com) groepeert de overgrote meerderheid van de vijftienduizend wijnbouwers in de regio. Je kan hen lokaliseren via een zoekmodule (www.champagnesdevignerons.com/formulaires/form_annuaire.asp)

Naast de champagne worden in de regio ook enkele niet-mousserende witte wijnen geproduceerd, de Coteaux Champenois. In het Pays d’Othe (www.tourisme-paysdothe.fr) wordt met de appelen uit de zeldzaam geworden boomgaarden een droge, mousserende appelcider.

Een echte streekspecialiteit zijn de ‘andouillettes’ uit Troyes, een typische worst op basis van dikke darm en in plakjes gesneden varkensmaag. Een delicatesse die de benaming ‘les cinq AAAAA’ kreeg, verwijzend naar de Association Amicale des Amateurs d’Andouillette Authentique (www.atfrance.fr/charcuterie/andouillette.php).

Bekende kazen zijn de Chaource (www.aube-saveurs.com/pdf/chaource.pdf), de Langres (www.fromagedelangres.com) en de Mussy (www.fromageriedemussy.com/pages/fromages.php).

De departementen Aube, Marne en Haute-Marne koesteren zo’n 250 streekproducten (http://produitsduterroir.champagne-ardenne.cci.fr), champagne niet mee geteld. Restauranthouders die streekgerechten voorstellen zijn herkenbaar aan het logo ‘Table Régionale’, een witte koksmuts op een rode achtergrond.

Bereikbaarheid

Met de wagen kan je Reims op twee manieren bereiken.

• Je kan de E19 en A54 nemen naar Charleroi om vervolgens via de E420-expressweg naar de Franse grens en Charleville-Mézières te rijden. Daar neem je dan de A34 tot Reims.
• Een tweede route brengt je eveneens in iets meer dan drie uren naar Reims. Het traject via de E19 naar Bergen, de Franse grens en Cambrai, waar je de A26 opdraait naar Reims, is wel iets langer.

Reims kan je vrij gemakkelijk bereiken met de trein (www.nmbs.be). Met TGV of  Eurostar rij je tot Rijsel, waar je overstapt op de TGV Est naar Reims.

Voor lokale verplaatsingen is er het regionale TER-netwerk (www.ter-sncf.com/champagne_ardenne/ infostrafic/index.asp).

Weer en klimaat

Météo France presenteert een apart weerberichten voor:

• de Aube (www.meteofrance.com/FR/mameteo/prevDept.jsp?LIEUID=DEPT10)
• de Marne (www.meteofrance.com/FR/mameteo/prevDept.jsp?LIEUID=DEPT51)
• de Haute-Marne (www.meteofrance.com/FR/mameteo/prevDept.jsp?LIEUID=DEPT52)  

Legende
 

Nuttige adressen

• Comité Régional du Tourisme de Champagne-Ardenne,
  Avenue du Maréchal Leclerc 15, BP 319 F-51013 Châlons-en-Champagne, + 33 3 26 21 85 80,
  www.tourisme-champagne-ardenne.com met Nederlandstalige brochures (www.tourisme-champagne-ardenne.com/Site_demo_NL/Champagne_Ardenne_NL.htm).
  

• Maison de la France, Gulden Vlieslaan 21, 1050 Brussel, 0902-88 025 (0,15 EUR/12 sec), info.be@franceguide.com, www.franceguide.com

Foto's op deze pagina:
Moët&Chandon, OT Aube, OT Reims, Bayel-Cristal, OT Troyes, OT Epernay, Abbaye Clairvaux.